Ürək-damar xəstəliklərinin çoxu illər boyu heç bir əlamət vermədən inkişaf edir. İnsan özünü tam sağlam hiss edə-edə damarlarında aterosklerotik proses gedə bilər və ya arterial təzyiq tədricən yüksələ bilər. Planlı check-up məhz bu "səssiz" dövrdə problemi aşkar etmək üçün nəzərdə tutulub — şikayət yaranmasını gözləmədən.
Check-up nədir və niyə vacibdir?
Check-up — konkret şikayət olmadan aparılan planlı tibbi müayinələr toplusudur. Onun məqsədi xəstəliyi müalicə etmək deyil, riskləri vaxtında görməkdir. Erkən mərhələdə aşkarlanan hipertoniya, xolesterin yüksəkliyi və ya ürək ritmi pozuntusu, adətən, daha sadə üsullarla idarə oluna bilir və ağır fəsadların (infarkt, insult) qarşısını almağa şans yaradır.
Nə vaxt check-up haqqında düşünmək lazımdır?
Aşağıdakı hallarda planlı müayinəni gecikdirməmək məsləhətdir:
- Yaş artımı ilə (xüsusilə 40 yaşdan sonra) ürək-damar risklərinin təbii olaraq yüksəlməsi;
- Ailədə erkən yaşda infarkt, insult və ya ürək xəstəliyi hallarının olması;
- Siqaret çəkmək, hərəkətsiz həyat tərzi, artıq çəki kimi risk faktorlarının mövcudluğu;
- Şəkərli diabet və ya digər xroniki xəstəliklərin olması;
- Tez-tez yorğunluq, nəfəs darlığı və ya ürəkdöyünmə kimi qeyri-müəyyən hisslərin müşahidə olunması — hətta ciddi görünməsə belə.
Ürək-damar check-up-ı nələri əhatə edə bilər?
Konkret müayinə planı yaş, şikayətlər və risk faktorlarından asılı olaraq həkim tərəfindən fərdi müəyyən edilir. Ümumi qaydada bura aşağıdakılar daxil ola bilər:
- Kardioloq müayinəsi və arterial təzyiqin ölçülməsi;
- EKQ (elektrokardioqrafiya) — ürəyin elektrik fəaliyyətinin qiymətləndirilməsi;
- Exokardioqrafiya (ürəyin ultrasəs müayinəsi) — struktur və funksiyanın vizual qiymətləndirilməsi;
- Laborator analizlər — o cümlədən xolesterin və qan şəkəri göstəriciləri.
Bəzi hallarda həkim əlavə müayinələr (məsələn, damarların ultrasəs müayinəsi) də təyin edə bilər.
Nə qədər tez-tez check-up etmək lazımdır?
Bu, hər kəs üçün fərqlidir — yaş, mövcud risk faktorları və əvvəlki müayinə nəticələrindən asılıdır. Dəqiq tövsiyəni yalnız həkim, şəxsi anamnezinizi nəzərdən keçirdikdən sonra verə bilər.
Sağlamlığınızı gözləməyə deyil, planlaşdırmağa dəyər. Fərdi check-up planı üçün mərkəzimizlə əlaqə saxlayın.